2016’daki kazançları nedeniyle kurumlar vergisinde rekortmenler açıklandı. Enerji firmalarının özellikle kamuda ucuz ithalat faturasını millete yansıtmayarak kasada biriktirdiği ortaya çıktı. Adının açıklanmamasını isteyen BOTAŞ, 2 milyar lira vergi taahhuku ile şampiyonu olurken, ilk 100’de 11 enerji şirketi yer aldı.

Kurumlar vergisi listesinde ilk sırada yer alan şirketin isminin açıklanmaması ile başlayan tartışma, bu kurumun BOTAŞ olduğu anlaşılınca farklı bir boyut kazandı. Enerji şirketlerinin özellikle kamuda ucuz ithalat faturasını millete yansıtmayarak kasada biriktirdiği ortaya çıktı.

Vergi rekortmenleri listesinde adı açıklanan 11 enerji şirketi yer aldı. Bu şirketler ise 2 milyar 6 milyon lira kurumlar vergisi açıklamışlar. Adı açıklanmamış olan BOTAŞ ise tek başına 1 milyar 999 milyon lira kurumlar vergisi ayırmıştı. BOTAŞ’ın haricinde yine kamunun elektrik üretim şirketi olan Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) listede yer aldı. 2015 yılında sadece 131 milyon lira net kâr açıklayan EÜAŞ 2016 yılında bu net kârını 2 milyar 717 milyon liraya yükseltti. Bu sonuçla EÜAŞ 2016 yılında kurumlar vergisi karşılığı olarak 409 milyon lira ödemiş oldu. Yine bir diğer kamu şirketi olan Türkiye Petrolleri A.Ş (TP) ise 395 milyon lira kurumlar vergisi karşılığı ile listede yer alan enerji şirketi oldu.

Geçen yıl listede olmayan EÜAŞ, bu yıl 10. sırada yer alırken, Türkiye Petrolleri A.Ş ise 9 sıra yükselerek 11. sırada yerini aldı. Türkiye Elektrik İletim A.Ş (TEİAŞ) ise 389 milyon lira kurumlar vergisi ödemesi ile 12. sırada.

TEİAŞ ise önceki yıla göre 2 basamak geriledi. 2013 yılında 32 milyar 803 milyon liralık satış geliri elde eden BOTAŞ bu satışlardan sadece 11 milyon lira brüt kar elde edebilmişti. Aynı BOTAŞ 2015 yılında 2 milyar 463 milyon lira brüt kar elde etmiş ama geçmiş yıl zararlarından dolayı kurumlar vergisi rekortmenler listesine görememişti. 2016 yılında ise BOTAŞ adeta para deposu haline geldi. Kurum 29 milyar 695 milyon liralık satışlarından 8 milyar 110 milyon lira brüt kâr elde etti. BOTAŞ’ın vergi öncesi dönem kârı da 8 milyar 934 milyon lira olarak şekillendi. Böylece BOTAŞ’ın ucuzlayan enerji fiyatlarını yurt içine yansıtmayıp kasada tutması ile sadece bir yıllık net karı 6 milyar 935 milyon lira olarak gerçekleşti.

ASIL SORUN ELEKTRİKTE

Halen halka açık enerji şirketlerinin nerede ise hepsi zarar açıklıyor. Buna rağmen kamudan avantajlı doğalgaz alımı gerçekleştirebilen Elektrik Üretim A.Ş (EÜAŞ) geçen yıl net kârını 2 milyar 717 milyon liraya yükseltti. EÜAŞ’ın dönem kârı ise 3 milyar 863 milyon lira oldu. BOTAŞ ile EÜAŞ birlikte değerlendirildiğinde iki kamu enerji şirketinin dönem kârı 12 milyar 797 milyon liraya ulaşıyor. Oysa EPİAŞ verilerine göre 2017 yılı elektrik fiyatları geçen yıla göre yaklaşık olarak yüzde 20-25 aralığında yükselmiş durumda.

Geçen yıl Nisan ayında TL/MWh 121.14 lira iken bu yıl Nisan ayında 147,99 lira olarak gerçekleşti. Benzer fiyat açılımı yılın ilk dönemlerinde de son dönemlerinde de devam ediyor. Türkiye’de elektrik fiyatları geçen yılın fiyatlarına bir türlü yaklaşamıyor. Oysa dünyada ucuzlayan petrol ve doğalgaz fiyatları enerjiye ulaşımı da ucuzlatmıştı. Türkiye elektrik üretiminin yaklaşık olarak 1/3’ünü doğalgazdan karşılıyor. Dünyada düşen gaz fiyatlarının enerji üretim santrallerine yansıtılmaması ile maalesef Türkiye’de ucuz üretimin kapısı da kilitlenmiş oluyor.

ÜRETİMİN 1 NUMARASI

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre toplam arzın yüzde 82,4’ü yurt içinde üretiliyor. Üretimin ise yüzde 30,0’u imalat sanayinde gerçekleşiyor. Diğer üretim alanları ise yüzde 10,4 ila inşaat ve yüzde 10,0 payla toptan-perakende geliyor. Oysa ekonomik girdi-çıktı oranlarına bakınca karşımıza ilk sırada  elektrik-gaz sektörü ile enerji hakim. Kısaca enerji sektörü tıpkı vücuttaki kan gibi ekonominin ana dinamosunu oluşturuyor.

Enerji sektöründeki herhangi bir tıkanıklık veya her hangi bir maliyet artışı toplam ekonomiyi kat be kat çok daha yüksek oranda etkilemektedir. Kamusal mal niteliği taşıyan enerji sektöründe ucuzluk yaşanması ile aslında küresel rekabet düzeyinde de ihracatı en fazla destekleyen sektör olmaktadır.

DOĞALGAZ İTHALATI AZALDI

Türkiye küresel enerji fiyatlarındaki gerilemeye bağlı olarak enerji ithalatını da önemli oranda aşağıya çekti. 2012 yılında 60 milyar 116 milyon dolar ödediğimiz enerji ithalat faturasına 2016 yılında 27 milyar 167 milyon dolar ödedik. Petrol fiyatlarının 100-120 dolar aralığında seyrettiği dönemin ardından 2014 sonrasında fiyatlar 40-60 dolar aralığına geriledi. Yarıdan fazla düşen petrol fiyatları ile beraber buna bağlı belirlenen doğalgaz fiyatları da hızla geriledi.

Devamı için tıklayınız.

Yorum yaz

Yorum yazın!
İsminizi buraya yazın